:: مفاخره اشقیا
:: تن و زنانگی زن
:: ورقی چند از تاريخ گل
:: در معنای لطافت و ادراک امر بلاکيف
:: جادوی تخيل: کودک و عروسک
:: آرزو بر باد - انتشار در وب
:: سبک شناسی ابتذال در زبان و شعر - گام اول
:: اشتياق به هر آنچه ممنوع است؛ ايدئولوژی نسلی شورشگر
:: آخر شاهنامه شعر
:: امشب به قصه دل من گوش می کنی
:: شرق اندوه
:: گام دوم
:: حافظ و حافظه قومی ما
::  کوتاه مثل آه
::  ف ص ل حضور
 
 
گفتگویی ویدئویی با آموزشکده توانا در باره زندگی و کنشگری  |:|   شهرآشوبی رسانه ای راه مبارزه با جمهوری اسلامی نیست  |:|   بخارا؛ رسانه نجبای ایرانی  |:|   توئیت هایی که می تواند شما را از کار بیندازد  |:|   واژه نامه کوچک مهاجرت، تبعید و آوارگی  |:|   فروغ در بریندیزی؛ برای ساخت فیلم کوتاه  |:|   قفل ارسطو، کلید حافظ، و ایمان آشوری  |:|   جامعه کلنگی یا ضعف تئوری تاریخی؟  |:|   رسانه، مرکز و پیرامون، وحدت و کثرت  |:|   تاریخ شفاهی رسانه: گفتگو با مهدی جامی  |:|   [بايگانیِ لينکدونی]
 
 
 
 

حلقه ملکوت
دفتر زمانه
سايت فيلم چرخ و فلک
خدا و انسان در گودر، لندن: اچ اند اس مدیا، 2011
ادب پهلوانی، تاریخ ادب دیرینه ایرانی از زرتشت تا اشکانیان، تهران: ققنوس، 1388
منطق الطیر رسانه های خرد
انشاالله طبقه متوسط را به خاک خواهیم سپرد
چرا استیو جابز ایرانی نبود؟
به سوی ضد-انقلاب آینده
در باره شریعت و عقلانیت
وبلاگ ایرانی: 60 هزار سردبیر
هند در هویت ایرانی
شبهای موسیقی در ریگستان سمرقند - ویدئو و عکس
از شهر خدا تا شهر دنیا
شراب نیشابور
سکس، جنسیت و عشق در ایران
زندگی خصوصی و عرصه عمومی، سوی ناگفته زندگی ایرانی
ورقی چند از تاریخ گل و گلفروشی در ایران
سیمین و شعر طلایی اش
کارت پستالهایی از تاجیکستان
سمرقند
فرهنگ تاجيک
چهره های فرهنگ تاجيک
تاجيکان از چشم دوربين
بهشت تقسيم شده
مثل نان سمرقندی
از سمرقند تا دوشنبه
هويت تاجيکی
لينکستان تاريخ ايران
Wong Kar Wai
HAWCA
Alan Sokal
Davlatmand and Whirling Tajik Dancers
The Prokudin-Gorskii Photographic Records
آرزو بر باد - پی‌دی‌اف
 




 
August 14, 2007  
شعر، دشمن مدرنیته نیست  
 
مجتبا پورمحسن
 
دوست عزیزم مهدی جامی، قبلاً نیز در مطالبتان به طور گذرا به عدم علاقه به شعر امروز اشاره کرده بودید. فکر می‌کنم در یکی از نوشته‌هایتان خواندم که شعر، امروز دیگر خاصیت رسانگی‌اش را از دست داده است. اما نوشته‌ی اخیرتان درباره‌ی شعر مرا واداشت تا براساس آنچه نوشته‌اید باب گفت و گویی را با متن تان باز کنم.

یادداشت تقریباً کوتاه شما سه بخش دارد. دو بخش فوق العاده که مولای درزش نمی رود و بخش اول که چالش برانگیزاست. چقدر لذت بردم وقتی خواندم: «چقدر شعر فروغانه کم می‌خوانم این روزها. روایت ما را نجات می دهد خاصه اگر شخصی باشد. و اساس مدرن زیستن روایت شخصی است. حتی آزادی بیان هم آزادی بیان دید ونگاه شخصی است. اگر من آزاد نباشم از خود بگویم مدرن چیست؟ آزادی هم همیشه آزادی از حکومت نیست. آزادی دستاورد یک سلوک فردی است.»
خیلی خوب نوشته‌اید « در روزگاری که مفاهیمی چون آزادی انسان در دوران مدرن ـ که قرار بود تامین کننده ی فردیت انسانی باشد ـ تقلیل داده شده به ارتباط با حکومت، تاکید می‌کنم به جا نوشته‌ای که آزادی دستاورد یک سلوک فردی است.»

اما آقای جامی عزیز همانطور که گفتید شعر راه نجات ما نیست. شعر راه نجات من است. منِ شاعر. منِ مخاطب در سلوک فردی خویش. من فکر می‌کنم در بند اول نوشته‌اتان از یک فرض درست حکمی اشتباه صادر کرده‌اید. «شعر عادت شده ما دشمن زندگی مدرنی است که ما خستگی ناپذیر به دنبال آن می‌رویم و ظاهراً قرار نیست هیچوقت هم به آن برسیم.»

مدرنیته چیزی است که شاید صد سالی می‌شود ما در پی‌اش هستیم و با وضعیت کنونی که سرگشته میان اهمیت «من» یا «ما» دچار بحران هویت شده‌ایم نمی‌توان انتظار داشت که به این زودی‌ها به آن برسیم. اما در جهان مدرنی که ما دنبالش هستیم و غرب چند دهه پیش به آن رسیده، شعر جزیی از جهان مدرن شده نیست. مدرنیته، اگر چه توانسته سینما، ادبیات داستانی و نمایش را به رسانه تبدیل کند (‌رسانه در مفهوم مدرنش) و علیرغم اینکه در این جهان، همه چیز آنقدر صنعتی شده که انسان لای پیچ و مهره‌های مدرنیته به فراموشی سپرده می‌شود [و طبیعی است که مدرنیته هم همچون هرفرایند دیگری در کنار فایده، هزینه هم داشته باشد] اما شعر هنوز از این فرایند مصون مانده. شعر هنوز هم به کالایی رسانه‌ای تبدیل نشده است. اتفاقاً شعر نه دشمن مدرنیته، بلکه ماوای انسان مدرن است که خسته از تناقض‌های دنیای مدرن به آن پناه می‌برد تا در پاگرد شعر، نفسی تازه کند. پس انتظار اینکه شعر هم در خدمت مدرنیزاسیون جامعه باشد چندان منطقی نیست.

نوشته‌اید که شعرهایی که می‌خوانید «مثل عالم ما بعد مواد مخدر می‌ماند!» نمی‌دانم منظورتان از عالم ما بعد مواد مخدر، نشئگی‌ است یا خماری. اگر نشئگی باشد که فکر می‌کنم همان نقشی است که شعر در دوران مدرن خواهد داشت. یعنی راه نجات نیست اما خسته گیر است. اگر منظور خماری است که این بر می‌گردد با مشکل شناو با شعرهای خوانده‌اید که من هم با بخشی از آن موافقم. اما قبول کنید که شعر اگر دشمن مدرنیته نباشد دوستش نخواهد بود. لااقل ما که مدرنیته در جوامع دیگر را دیده‌ایم از این برگ برنده برخورداریم که هزینه‌ها و فایده‌هایش را بسنجیم. نمی‌خواهم مثل برخی از مدافعان اعتدال بگویم می‌توانیم جلوی هزینه‌هایش را بگیریم. چون چنین چیزی امکان ندارد. اما اگر شعر خوب نخوانده‌اید حکمتان را به حساب همه‌ی شعر امروز نگذارید.
متاسفانه فضای اینترنت ( که از مواهب مدرنیته است) سبب شده انبوهی از چرندیات به نام شعر روی مجلات متعدد ادبی اینترنتی قرار بگیرند و لابد نشانی از شعر فارسی باشند. اما آقا مهدی عزیز، من همین الان می‌توانم ده شعر از شاعران نه چندان مطرح برایتان نمونه بیاورم که می‌تواند آن لذت را به مخاطب بدهد. شعر، هست. نفس می‌کشد. ( اگر خواستید نشانی‌اش را به شما خواهم داد. بین خودمان بماند!!)

بخش آخر نوشته تان نکات جالبی دارد. سیستم آموزشی ما را که می‌شناسید؟ آنقدر آگاه هستید که از من بیشتربا آن آشنایی داشته باشید. من هم گاهی فکر می‌کنم که چطور اکثریت ملت ایران موفق به نشان افتخار دیپلم شده‌اند در حالیکه نمی‌توانند یک پاراگراف را سرهم کنند. اما فرض درست نمی‌تواند منجر به حکم غلطی شود. نوشته‌اید «هر قانونی برای بی‌قاعدگی ذهن و زبان و شناور کردن معانی رهزن مدرنیته است» این جمله‌ات تا قبل از «رهزن مدرنیته است» بسیار زیباست. یعنی می‌شود آن را به عنوان تعریفی موجز اما آکادمیک برای شعر ارایه داد. اتفاقاً با اینکه «رهزن مدرنیته است» هم به تعبیری موافقم. اما فکر نمی‌کنی رهزنی خیلی کلمه‌ی خشنی برای نسبت شعر با مدرنیته باشد؟ می‌شود گفت که شعر، کاتالیزور یا چرخ دنده‌ی حرکت مدرنیته نیست. اما تمام شعرهایی که شما قبلاً خوانده‌اید و از آنها لذت برده‌ای همینگونه بوده‌اند. نبوده‌اند؟

مشکل بسیاری از چرندیاتی که امروز به عنوان شعر می‌خوانید و به قول شما « ام الفساد زندگی عاشقانه آرام است» در عدم شعور شاعرانشان نسبت به زبان مادری شان است. به زبان ساده آنها می‌شکنند اما نمی‌دانند چه چیزی را می‌شکنند. آنها قواعد را نمی‌شناسند اما می‌خواهند از قواعد بگذرند. اینها را نوشتم چون احساس کردم ذهنتان درگیر شعر است. درگیر شعر و آگاهی‌‌تان از ضرورت گذار جامعه‌ی امروزمان به مدرنیته. اما این دو تا هیچ تضادی با هم ندارند. (اگر خواستید نشانی آن شعرهای گمنام را برایتان می‌فرستم. فقط بین خودمان بماند!!)
----------------------------
در پاسخ به یادداشت هنر شعر نخواندن 

Send to    Friend's Email:
Your Email : 
 
آدرس دنبالک اين نوشته
http://www.malakut.org/cgi-bin/mt33/donbalak.cgi/2491
نقد و نظر

عالي بود حرف نداشت بايد گفت دست مريزادتون بابا ...!! همين چند لحظه اي كه تويي سايتتون ول مي گشتم خدايش حال كردم و براي سپاس از زحمتاتون اين قطعه شعرو از سهراب سپهری ميگم: بهترين چيز رسيدن به نگاهيست كه از حادثه عشق تر است

Posted by: مریم at November 15, 2008 9:54 AM



salam....rastesh comentam be poste in dafatun rabti nadare,man shabnam am ,emsal konkur dadam, donbale kasi migardam ke betune komakam kone,modat has ke az ketabo in jur chiza dur shodam, mikham az in bihadafi o ebham dar biam....az in hesse ruzmarregi
age mayel budin, va fek kardin vaghto hoselasho darin khabaram konin.

Posted by: شبنم at August 14, 2007 10:08 PM


نظر دهيد









اطلاعات به خاطر سپرده شود؟









 
پيوند  
دنبالک 0
نقد و نظر 2
چاپ کن
بفرست