سيبستان
http://sibestaan.malackut.org/

September 20, 2004

ارزش های رسانه ای سايت های اصلاح طلبان

من با تصوير سياه و سفيدی که سايت های سياسی از جامعه و گرايش های سياسی می سازند موافقتی ندارم. امروز چنين سايتی است. سايتهای اينچنينی دايره گزينش خبر محدودی دارند. زبان آنها چيزی شبيه به شب نامه است تا زبان سياسی در شبکه جهانی. به آنها نمی توان اعتماد کرد. آنها بشدت جانبدارانه رفتار می کنند.

سخن من در موضع سياسی آنها نيست. من از اين بابت فرق زيادی بين "امروز" با سايتهای مخالفش- طيفی مثلا از  "بازتاب" تا "دريچه"- نمی بينم. اينکه به کداميک باور داريد به توانايی های ژورناليستی آنها برنمی گردد بلکه بسادگی ناشی از ترجيح سياسی شماست. در اين سايت ها خبر به يک معنا وجود ندارد. هر چه هست تفسيری آشکارا جانبدار از واقعه های گزينش شده است.

در شماری از اخباری که بويژه اين روزها در "امروز" آمده نوعی گرايش به ادبيات سازمانهای زيرزمينی ديده می شود. اين اصلا گرايش سالمی نيست. تهی شدن از زبان ديپلماتيک رانده شدن به موضعی است که مشهور بود زمانی استراتژيست های امنيتی ايران با مجاهدين خلق می کردند: آنها مجاهدين را گام به گام به موضعی می راندند که ديگر تنها با خشونت می شد پيش رفت. تن دادن به زبان عريان مساوی است با رانده شدن از دنيای سياست و زيرزمينی شدن.

دنيای "امروز"ی ها دنيای بسته و محدودی است با شخصيت ها و نامها و حساسيت های محدود. مهم نيست که اين نامها اصلاح طلب اند. مهم اين است که اين حلقه بسته يک قبيله است. قبيله گرايی مهلک ترين آفت سياست امروز  در ايران است.

يک نگاه به نوع اخباری که در سايت هايی مثل "امروز" می آيد نشان می دهد که چقدر از نظر تنوع فقيرند. هيچ سياستی و سياستمداری در جهان مدرن نمی تواند صرفا با گزارش يکطرفه ای از اخباری مشابه و محدود به يک کار جدی سياسی دست بزند. توليد کنندگان خبر در اين سايت ها نگاه بسته خود را با روش کار خود فاش می کنند.

در جهانی که حزب های سياسی هزاران دلار خرج تبليغ مرام و برنامه خود می کنند و به کادرسازی می پردازند، گردانندگان سايت "امروز" و سايت های مشابه آن می خواهند با کمترين هزينه و از ساده ترين روش يعنی روش خطی روزنامه های قديم که کارشان راسته چينی بود و روزنامه را شبيه رمان عشق و انتقام يا امير ارسلان چاپ می کردند به تبليغ نگاه و جايگاه خود بپردازند. اين گردانندگان تا به حال هيچ هوشمندی خاصی در شناخت وب و امکانات گسترده طراحی و انعکاس آزاد خبر از خود نشان نداده اند. آنها وب را نمی شناسند.

"امروز" و سايت های مشابه تنها اعتبارشان ظاهرا به خبرهای ويژه ای است که منتشر می کنند. اما من به سختی می توانم به ياد بياورم که آنها خبری منتشر کرده باشند که واقعا به قول اينجايی ها اسکوپ باشد. ابداع در خبرسازی  يا کشف خبر سهل است، من در طومار خبرهايی که می آورند هرگز ابداعی در روش بيان يا نگارش يا گزينش نديده ام. 

گاه با خود فکر می کنم پس چگونه همين افراد يا دوستان آنان توانستند چندين روزنامه درآورند که هر يک تحرکی در نحوه انعکاس خبر در رسانه های ايران بود. اما حقيقت آن است که روزنامه را نويسندگانش روزنامه می کنند و در سايت های موسوم به اصلاح طلب نويسنده فعال و آشنا به قلم کمتر ديده می شود. اين سايتها را به اصطلاح "بچه های سياسی" می گردانند نه ژورناليستهای وابسته به يک حزب.

در عين حال، از نگاه ژورناليستی و خبرسازی و شکل دهی به اذهان عمومی موفق ترين روزنامه ها هم روزنامه های خارج از حيطه گردانندگان امروز اين سايتها بودند. يعنی گروه روزنامه های جامعه و نشاط و توس. جامعه از اين ميان يک سرو گردن از همه بالاتر می ايستد. الگويی درخشان در کار سياسی بر اساس رسانه. 

من شخصا علاقه مندم روزگاری همه اين سايتها چه "امروز" باشد چه "رويداد" يا "بازتاب" و غير آن با حداقلی از درک رسانه ای منتشر شوند. ما از اول انقلاب اين مشکل را داشته ايم و لمس کرده ايم که آدمهای غير اهل فن به دليل احساس تکليف می خواسته اند نقاش يا فيلمساز يا مدير شرکت يا خبرنگار  و سفير و وزير  و  نويسنده و شاعر و مانند آن شوند. اين مشکل هنوز هم هست. يکبار برای هميشه بايد گفت برادر هر که هستی و هر گرايش سياسی که داری برای هر کاری که می خواهی بکنی اول اهل فن شو. ولی اگر کسانی تا امروز نياموخته اند که برای هر کاری بايسته ها و پيش نيازهايی وجود دارد و حداقلی از آماده سازی و بلکه خودسازی، ديگر نيز نخواهند آموخت. دل بستن به آنها خطاست.

وب نويسی می تواند و قابليت آن را دارد که به متن مدرن و همگانی ما تبديل شود. اما اگر با معيار سايت های سياسی قضاوت کنيم من هم با آشوری موافقم که امروز متن های مدرن ما در روزنامه هايی مثل شرق توليد می شود و سايت ها بويژه سايت های سياسی سهم قابل اعتنايی در اين زمينه ندارند.

در وب: از حرکت وبلاگ نويسان سپاسگزاريم و می دانيم که امروز و رويداد و بامداد حرفه ای منتشر نمی شوند
 

تمام حقوق اين صفحه براي نويسنده محفوظ است