:: مانيفست ايرانی وبلاگ
:: سبک شناسی ابتذال در زبان و شعر - گام اول
:: کنفورميسم و مدرنيسم
:: در ستايش آشکارترين هنرها
:: متن مدرن چيست؟
:: تايمز: جامعه چندفرهنگی ديگر مفيد نيست
:: آگاهی، نه ايمان و بی ايمانی؛ مساله اين است
:: جادوی زن و متافيزيک جنسيت
:: ميل کشيدن بر چشم پدران
:: حجاب های علم و قبيله گرايی عالمان
:: شادی شيخی که خانقاه ندارد
:: راهی به فروتنی
::  تذکره لمن يخشی
:: ما هم مردمی هستيم
:: سکس، سنت، و قديسين
:: در چشم و دل من
:: زبان مساله ای شخصی نيست
:: وبلاگ: سگالش در حضور ديگران
:: فاشگويان حلقه ملکوت
:: يک روز با فيلسوف ايرانی
:: بانوی بهشت ما
:: باز هم حافظه تاريخی
::  خواهر مرگ
::  شرع و عرف
 
 
گفتگویی ویدئویی با آموزشکده توانا در باره زندگی و کنشگری  |:|   شهرآشوبی رسانه ای راه مبارزه با جمهوری اسلامی نیست  |:|   بخارا؛ رسانه نجبای ایرانی  |:|   توئیت هایی که می تواند شما را از کار بیندازد  |:|   واژه نامه کوچک مهاجرت، تبعید و آوارگی  |:|   فروغ در بریندیزی؛ برای ساخت فیلم کوتاه  |:|   قفل ارسطو، کلید حافظ، و ایمان آشوری  |:|   جامعه کلنگی یا ضعف تئوری تاریخی؟  |:|   رسانه، مرکز و پیرامون، وحدت و کثرت  |:|   تاریخ شفاهی رسانه: گفتگو با مهدی جامی  |:|   [بايگانیِ لينکدونی]
 
 
 
 

حلقه ملکوت
دفتر زمانه
سايت فيلم چرخ و فلک
خدا و انسان در گودر، لندن: اچ اند اس مدیا، 2011
ادب پهلوانی، تاریخ ادب دیرینه ایرانی از زرتشت تا اشکانیان، تهران: ققنوس، 1388
منطق الطیر رسانه های خرد
انشاالله طبقه متوسط را به خاک خواهیم سپرد
چرا استیو جابز ایرانی نبود؟
به سوی ضد-انقلاب آینده
در باره شریعت و عقلانیت
وبلاگ ایرانی: 60 هزار سردبیر
هند در هویت ایرانی
شبهای موسیقی در ریگستان سمرقند - ویدئو و عکس
از شهر خدا تا شهر دنیا
شراب نیشابور
سکس، جنسیت و عشق در ایران
زندگی خصوصی و عرصه عمومی، سوی ناگفته زندگی ایرانی
ورقی چند از تاریخ گل و گلفروشی در ایران
سیمین و شعر طلایی اش
کارت پستالهایی از تاجیکستان
سمرقند
فرهنگ تاجيک
چهره های فرهنگ تاجيک
تاجيکان از چشم دوربين
بهشت تقسيم شده
مثل نان سمرقندی
از سمرقند تا دوشنبه
هويت تاجيکی
لينکستان تاريخ ايران
Wong Kar Wai
HAWCA
Alan Sokal
Davlatmand and Whirling Tajik Dancers
The Prokudin-Gorskii Photographic Records
آرزو بر باد - پی‌دی‌اف
 




 
August 16, 2004  
اسطوره های مدرنيته: عقلانيت، سکولاريسم و آزادی فردی  
 


اين ارزشگذاری بسيار در مورد‌ عقلانيت جديد و اينكه آن را تنها ستون معرفی می‌كنند كه تمدن جديد بر آن استوار است، دو ايراد‌ اساسی دارد كه پاره‌ای از انديشمندان غرب هم به آن پرداخته اند: يكی آنكه موتور حركت تمدن غرب تنها عقلانيت آن هم عقلانيت سرچشمه گرفته از عقلانيت فلاسفه يونانی نيست.

تمدن موجود غرب همانقدر وام دار آن عقلانيت است كه وام دار ايمان و باورهای دينی خود كه ريشه در فرهنگ و تمدن بين النهرين دارد. آن هم بخش مسيحی آن كه حتی در حد اسلام هم سر آشتی با عقل ندارد. ماكس وبر موتور حركت سرمايه داری غرب را پروتستانيسم و به طور دقيق تر كالونيسم‌ می‌داند.

بسياری از دست آوردهای علمی و فلسفی بنيانی تمدن غرب توسط‌ كشيش‌های مومنی چون مالتوس به دست آمده است. اگر يكی از عوامل جهان گشايی غربيان سودجويی بود يكی ديگر به همان قدرت باور آنان به داشتن رسالت رساندن پيام مسيحيت به جهان بوده است. ويليام مك كينلی رئيس جمهور آمريكا به فيليپين حمله كرد تا آنجا را "متمدن و مسيحی" كند. و يا پيش آهنگان ورود به آمريكا بر طبق برداشتشان از كتاب مقدس بر آن بودند كه بگردند سرزمين موعودی را كه خداوند در كتابش وعده داده در آنجا برپا كنند. اين باور تا بدان حد عميق بود كه زمانی كه در همان سالهای اوليه مهاجرت آنان به ماساچوست، اهالی چندين روستای سرخپوستی در اثر ميكرب‌هايی كه اروپاييان با خود آورده بودند تمامی از بين رفتند به اين نتيجه رسيدند كه خداوند می‌خواسته آن سرزمين را برای آنان از وجود هر غيرمسيحی پاك كند تا اين مومنان سرزمين موعودی را كه در كتاب مقدس آمده در آن جا برپا كنند و سلطنت خداوند را در زمين عينيت بخشند.

همين باور مشوق و محرك بسياری از مبلغان مسيحی به تحمل زندگی سراپا خطر و سخت در جنگلهای آفريقا و آمريكای لاتين و آسيای دور بود. و از طريق همين افراد هم پيام تمدن غرب به گوش بسياری از جهانيان رسيد. - پايان نقل  از برقعی


از محمد برقعی مدتها بود بی خبر بودم. در واقع از همان سالهای انقلاب که ارتباط نسل ما جوانترها با او قطع شد. او را روشنفکری انديشه ور می ديدم. هنوز لقب روشنفکر دينی جعل نشده بود که به آن ملقب اش کنيم. بعد دانستم که در واشنگتن است. گاه نام او را در برنامه کنفرانسی نشستی می ديدم ولی مقاله ای از او دسترس ام نشد. حالا اين مقاله خواندنی و بلکه اساسی او را -که با همه اساسی بودن بی ادعاست- در ايران امروز بخوانيد که نقدی از اسطوره هايی است که روشنفکران ايرانی از مولفه های مدرنيته ساخته اند: عقلانيت، سکولاريسم، آزادی فردی و دموکراسی. خواندن مقاله روشنگر  برقعی بدرستی نشان می دهد که اتوپياسازی چقدر در بين ما جماعت محبوب است. مدرنيته هم به اتوپيای جديد ما تبديل شده است و مثل هر اتوپيای ديگری تا اتوپيا مانده باشد اميد نمی رود به واقعيت بپيوندد. يک کار اساسی ما توهم زدايی از مدرنيته است. اين يکی از توهمات اصلی در ذهن ايرانی امروز است. 


Send to    Friend's Email:
Your Email : 
 
نقد و نظر

مهدی جان اگر ممکن است اين مقاله را برای من بفرست. چون دسترسی به این سایت برای من مقدور نيست. فيلتر شده است.

ارادتمند
سعيد

Posted by: Saeed at August 17, 2004 5:06 PM



باسلام.شمادراين نوشته ازجعلي بودن عنوان روشنفكري ديني سخن گفته ايد.آيامنظورتان همان رد و انكارهايي است كه كساني مانند آقايان جهانبگلو،قادري وآشوري درايران درباب روشنفكري ديني مطرح مي كنند؟آيا منظور شماهم اين است كه خاصيت روشنفكري(استفاده ازعقل انتقادي)با قطعيت تعاليم دين ناسازگاراست ؟دراين صورت باشماموافق نيستم وجاي بحث بسياراست .
آقاي دكتربرقعي "عقلانيت اسلامي"درگفته لاريجاني رامسخره دانسته اند و آن رابه اوضاع واحوال سياسي ايران امروز تحويل برده اند.امادراين باره گويادليلي نياورده اند.به نظرمن مواردقابل بحث دراين موضوع،همين چيزهاست ،نه اين كه بگوييم شرچشمه هاي تمدن غربي فقط عقلانيت آن نيست .متشكرم .

Posted by: pooria at August 17, 2004 3:28 PM


 
پيوند  
نقد و نظر 2
چاپ کن
بفرست