:: همشهری معين
:: در معنای لطافت و ادراک امر بلاکيف
:: ما مونولوگ می کنيم ديالوگ بلد نيسيتم
:: مدرنيسم ايرانی و آلودگی بيان هگلی
:: به اندازه تيراژ يک روزنامه ترک هم کاغذ روزنامه نيست
:: ايران جمهوريخواهان دموکرات شده را نمی خواهد
:: پروژه پشتونیزه کردن افغانستان: تحليلی خلاف آمد رسانه ها
:: حاشيه نشينی بزودی بزرگتر از متن شهرنشينی ما خواهد شد
:: سبک شناسی ابتذال در زبان و شعر - گام اول
:: اشتياق به هر آنچه ممنوع است؛ ايدئولوژی نسلی شورشگر
:: اين دو مصاحبه را از دست ندهيد
:: پست مدرنيسم مارک تجارتی روشنفکران
:: صنم
:: تشنج های عراق به سود آمريکاست
:: مصدق مسلمان سکولار
:: در عراق چه می گذرد؟
:: خرمای بم
:: شيرين عبادی امين زلزله زده ها می شود
:: سياست پيگيری مسائل حقوق بشر در ايران
:: يک نگاه ساده
:: خيزش نوين معنوی؟
:: نمونه ای برای شناخت ما
:: بانوی بهشت ما
:: آن صد دلار لعنتی
 
 
گفتگویی ویدئویی با آموزشکده توانا در باره زندگی و کنشگری  |:|   شهرآشوبی رسانه ای راه مبارزه با جمهوری اسلامی نیست  |:|   بخارا؛ رسانه نجبای ایرانی  |:|   توئیت هایی که می تواند شما را از کار بیندازد  |:|   واژه نامه کوچک مهاجرت، تبعید و آوارگی  |:|   فروغ در بریندیزی؛ برای ساخت فیلم کوتاه  |:|   قفل ارسطو، کلید حافظ، و ایمان آشوری  |:|   جامعه کلنگی یا ضعف تئوری تاریخی؟  |:|   رسانه، مرکز و پیرامون، وحدت و کثرت  |:|   تاریخ شفاهی رسانه: گفتگو با مهدی جامی  |:|   [بايگانیِ لينکدونی]
 
 
 
 

حلقه ملکوت
دفتر زمانه
سايت فيلم چرخ و فلک
خدا و انسان در گودر، لندن: اچ اند اس مدیا، 2011
ادب پهلوانی، تاریخ ادب دیرینه ایرانی از زرتشت تا اشکانیان، تهران: ققنوس، 1388
منطق الطیر رسانه های خرد
انشاالله طبقه متوسط را به خاک خواهیم سپرد
چرا استیو جابز ایرانی نبود؟
به سوی ضد-انقلاب آینده
در باره شریعت و عقلانیت
وبلاگ ایرانی: 60 هزار سردبیر
هند در هویت ایرانی
شبهای موسیقی در ریگستان سمرقند - ویدئو و عکس
از شهر خدا تا شهر دنیا
شراب نیشابور
سکس، جنسیت و عشق در ایران
زندگی خصوصی و عرصه عمومی، سوی ناگفته زندگی ایرانی
ورقی چند از تاریخ گل و گلفروشی در ایران
سیمین و شعر طلایی اش
کارت پستالهایی از تاجیکستان
سمرقند
فرهنگ تاجيک
چهره های فرهنگ تاجيک
تاجيکان از چشم دوربين
بهشت تقسيم شده
مثل نان سمرقندی
از سمرقند تا دوشنبه
هويت تاجيکی
لينکستان تاريخ ايران
Wong Kar Wai
HAWCA
Alan Sokal
Davlatmand and Whirling Tajik Dancers
The Prokudin-Gorskii Photographic Records
آرزو بر باد - پی‌دی‌اف
 




 
March 29, 2004  
آگاهی، نه ايمان و بی ايمانی؛ مساله اين است  
 
من هم از شاگردان انديشه شريعتی بوده ام. هم می دانم که دينی بودن ديگر مد نيست. ولی هنوز فکر می کنم شريعتی بهترين الگوی متفکر بومی در ميان ما بود. دعوا اصلا بر سر دين يا اعتقاد دينی نيست. مساله آگاهی است. که هميشه معتبر است. و هر ايمان يا کفری ذيل آن قرار می گيرد.

از زبان شريعتی می گويم: من از ايمان يا کفر و عدم ايمان صحبت نمی‌کنم، آن را کار ندارم. مسئله تحليل علمی قضيه است، نه تبليغ و تلقين. امروز ما به شناختن نيازمنديم، نه به اعتقاد و عدم اعتقاد — چه، غالباً معتقديم — برای آنکه دين بدون شناخت هيچ ارزشی ندارد. ما امروز به شناختن مذهب نيازمنديم، به شناختن علم، به شناختن جامعه و تاريخ، و شناختن شخصيتهايمان، نه به اعتقاد داشتن. اين همه اعتقاد، وقتی که با آگاهی توأم نباشد نه تنها هيچ فايده‌ای ندارد بلکه مضر است، برای اينکه همه‌ی انرژيهای انسانی را می‌گيرد.

ايمان، به خودی خود، بی‌ارزش است؛ آگاهی است که به ايمان ارزش می‌دهد. علی‌پرستی، محمدپرستی، قرآن‌پرستی و خداپرستی هيچ ارزشی ندارد و گاه عامل منفی و منحط و عامل بدبختی يک قوم است. علی‌ای را که نمی‌شناسيم، مثل رستم است که نمی‌شناسيم، مثل هرکس ديگری است که نمی‌شناسيم. در شناخت است که اينها با هم فرق می‌کنند، والا، در خود دوست داشتن و گريستن و ابراز احساسات کردن برای اين شخصيتهای مذهبی يا مذهب، چه فرقی می‌کنند؟

اسلام مجهول مساوی است با جادوگری. کتابی مثل «مثنوی» يا کتاب «حسين کرد»، اگر ما هردو را نشناسيم، چه فرقی می‌کند که به کدام يک معتقد باشيم. وقتی که آنها را باز کرديم و خوانديم، مسئله‌ی ارزشها، در دو سطح قرار می‌گيرند و دوجور روی ما اثر می‌گذارند. مسئله اين است که ما وقتی مؤمن می‌شويم، می‌بينيم هيچ فايده‌ای ندارد؛ روشنفکر می‌شويم، می‌بينيم باز هم به هيچ جا نرسيديم. اينکه ما يک مفهوم واحدی را به نام مذهب يا به نام تصور مذهبی يا جهان‌بينی مذهبی در ذهن داريم و با اين مفهوم ثابت مشترک از مذاهب، در زندگی بشری، مخالفیم يا موافقيم، هردو غلط است.

نقل کردم از يادداشت سعيد در باره شريعتی و مساله دين در فل سفه
Send to    Friend's Email:
Your Email : 
 
نقد و نظر

با سلام به آقای مهدی سیبستانی
دوست گرامی چه به جا این سخن را ادا کردید. سالهاست که به سیاسی های دگم و متعصبمان می گویم برای رسیدن به یک جامعه دموکرات. آگاهی و...هیچ چاره ای نداریم جز شناخت و جستجوی حقیقت از طریق آگاهی خود. متاسفانه هنوز در بین روشنفکرهای ما هستند کسانی به این درجه از شعور و آگاهی نرسیده اند و هر کدام به شکلی معتقد به سانسور هستند.
پایدار باشید

Posted by: خیال تشنه at April 3, 2004 11:40 AM



سلام... شايد بحث دين حول اين موضوع باشد كه دين كاركردي حكومتي دارد يا در حوزه شخصي مي توان از آن استفاده كرد ....

Posted by: آرش سیگارچی at March 31, 2004 6:13 PM



بي شناخت درك زيبايى ناممكن است
وقتي اين نوشته رو مي خوندم به ياد يكي از نوشته هاي دكتر شريعتي افتادم كه راجع به مذهب وحي مي گفت وعلي:
چهره علي در روشنايي زيبا و خدايي است
به تو و من _ بي مذهب و مذهبي_ هر دو
علي را در تاريكي نشان داده اند
...

Posted by: واحه at March 30, 2004 10:45 PM



...اصلا دوست ندارم - مومن باشم - بعد روشنفكر - بعد به هيچ جائي نرسم ...

Posted by: lale at March 30, 2004 7:11 PM



اسپيد عزيز،
البته شريعتي نگفت كه به ايمان وقعي نمي نهد. گفت كه آگاهي مهم است. ايمان داشته باش يا نداشته باش. آنچه داری از معبر نقد و آگاهی فعال کسب کرده باش. آگاهی مساله بشری است و ايمان مساله الهی. آگاهی ظاهر است و ايمان امر قلبی. و خداوند بهتر می داند در قلب ها چه می گذرد. بر سر زبان شريعتی که مفهوم سازترين زبان روشنفکرايرانی است هم فعلا بحثی نمی کنم ولی مدعی بايد حجت بياورد که چگونه اشتراکی بين زبان او با روحانيون وجود داشت و چگونه اين زبان توانست دموکراسی را در ايران به عقب بيندازد. و اينکه اساسا دموکراسی مطلوب است و در جامعه ما ممکن و مثلا شرايط آن حتی همْين امروز هم فراهم است؟ اينها را همه نمی شود يکسره به تاثير يک فرد برگرداند.

سيبستان

Posted by: Sibestan at March 29, 2004 10:48 PM



اصلا مهم نیست دوست عزیز که شریعتی به ایمان دینی وقعی نمی نهاد و آگاهی را برتر از ایمان و اعتقاد می نشاند. شريعتي در عمل از همان زبان مشترکی استفاده نمود که دکان داران اعتقاد و ایمان با آن سخن می گفتند و در نهایت آب به آسیاب این قوم ریخت. نتیجه آگاهی بخشی دینی شریعتی جهت پیشبرد هدفی سیاسی، رادیکالیزم دینی بود که میوه های آن نصیب علما شد و دموکراسی سکولار را در ایران به تعویق انداخت.

پیروز باشید

Posted by: اسپید at March 29, 2004 10:01 PM


 
پيوند  
نقد و نظر 6
چاپ کن
بفرست