سيبستان
http://sibestaan.malackut.org/

June 15, 2005

Love is the answer

چند وقت است می خواهم چيزی بنويسم در باره تحولاتی که در ميان محافظه کاران می بينيم با عنوان مغولها. نمی شود. شايد هم مطلب هنوز پخته نشده يا زبان خود را پيدا نکرده. امشب هم از آن می گذرم. صبح داشتم از مترو بيرون می آمدم توی آسانسور چشمم افتاد به يک آگهی. زنی بود که می دويد. تبليغ کفش ورزشی بود. کنارش در عکس ستونی بود که روی آن به سه زبان انگليسی و عربی و عبری نوشته بود: صلح، سلام، شلوم. داشتم فکر می کردم به رابطه دويدن و آرامش يافتن و صلح و سلام. چشمم لغزيد گوشه تابلوی آگهی ديدم در سوی ديگر زنی که می دويد پارچه ای بر ديواره پلی آويخته که روی آن نوشته است: Love is the answer غرق موضوعی بودم که اين جمله جوابی ناگهانی بود برايش.

فکر کردم اين جواب همه ماست، جواب هميشه ماست. صنعت مکن که هر که محبت نه راست باخت/عشقش به روی دل در معنی فراز کرد. فکر کردم حتی در انتخابات هم بايد جواب را در عشق يافت نه از آنان که صنعت می کنند مصنوعی اند تظاهر می کنند ظاهرسازی می کنند. نبايد گول ظاهر را خورد. بايد سمت عشق را پيدا کرد. نام ها و جناح ها مهم نيست. هست اما نه در اين مقام که می گويم.

روز پر کاری را گذراندم. نيمه های روز کتاب هايی را که سعيد برايم از تهران فرستاده بود از دوستی گرفتم. شب که به خانه آمدم به نامه های سيمين دانشور به آل احمد مشغول شدم. سيمين نگذاشت به مغولها برسم.

عجب زنی است سيمين. عجب کتابی است اين کتاب. اين انقلابی است در کار انتشار خاطرات. نامه های سيمين آنقدر مفصل و جزئی-نگار اند که بايد گفت رمانی است در قالب نامه نگاری. اتفاق مهمی که افتاده اين است که در تاريخ زندگی شخصيت های فرهنگی و اجتماعی ما تا به حال سابقه نداشته که کسی در حيات خود اينهمه اطلاعات جزئی از زندگی خصوصی خود را در دسترس عموم بگذارد. سيمين ما را همچون خانواده بزرگ خويش دانسته و اسرار خود و مرد محبوبش را با ما در ميان گذاشته است. اين کتاب اثر بی همتايی است در شناخت بزرگترين زن رمان نويس ما و تکوين شخصيت اجتماعی و ادبی او و اطلاعات بی نظيری در باره آل احمد که بخوبی تصوير مرد ايرانی را ترسيم می کند. کتاب از بسياری جهات ديگر نيز اثری بی همتاست. چنانکه نقطه عطف عمومی کردن حوزه خصوصی است. تا نيمه های اين کتاب 460-70 صفحه ای را تورق کردم و اينجا و آنجايش را خواندم و لذت بردم. سيمين با جسارتی ستودنی از تمام آنات خصوصی خود که در نامه های تقريبا هفتگی او از آمريکا به آل احمد منعکس می شود برای ما پرده بر می دارد.

آل احمد و سيمين سهم بزرگی در گشودن فرهنگ پرحجاب ايرانی به سوی دنياهای خصوصی آدمها دارند. هنوز هيچ کتاب ديگری مانند سنگی بر گوری آل احمد نوشته نشده يا اگر شده منتشر نشده است که در آن کسی در طراز آل احمد از مهمترين وسوسه های خود بگويد و از خصوصی ترين مساله زندگی خود: بچه دار نشدن. می گفتند سيمين ناراحت بوده است از اينکه آل احمد در آن کتاب شرح می دهد که چگونه برای مطمئن شدن از اينکه عيب از اوست يا نيست با چند زن در سفرهای اروپايی اش به قصد بچه دار شدن معاشقه می کند. اما اگر شده يا نشده مهم اين است که آل احمد مساله ای را که بسياری پنهان می کنند آشکار کرد. از خود پيغمبر و قهرمان و معصوم و شهيد نساخت. خود را همچون انسان نشان داد. حال سيمين در همين راه قدم برداشته است.

قصه سيمين البته معاشقه های پنهانی نيست. اما همه چيزهای ديگر هست. نامه های او گزارش دقيقی از تمام حالات زن و مرد و رقابت ها و رشک ها ست. و کتابی است که در آن سيمين را در نقد روحيات و "عيب" های آل احمد می بينيم. و به نظرم در حس انسانی و وسعت ديد عاطفی برتر از آل احمد. اما خود کتاب در عين حال از عشق و مهر و غم دوری موج می زند. هر چند که سيمين همزمان می آموزد و می آموزد. سيمين گويی تمثال همان جمله است: پاسخ، عشق است. کتاب مرا ياد داستانی از سيمين انداخت که در آن زنی از شوهر مرده اش و معاشقه هاش با او ياد می کند. برای ما کتاب معناهای ديگری دارد اما برای سيمين همچنان بوی خوش معاشقه با آل احمد است که عشق اش به او کتاب را معطر کرده است.   
تمام حقوق اين صفحه براي نويسنده محفوظ است